Thuốc nam: Lá Tía tô

images

Không chỉ là rau gia vị thơm ngon, tía tô còn là cây thuốc được dùng phổ biến trong y học cổ truyền. Tía tô có hai loại: tía tô mép lá phẳng, màu tía nhạt, ít thơm và tía tô mép lá quăn, màu tía sẫm, mùi thơm nồng.

Tía tô có vị cay, tính ấm, có tác dụng trị cảm lạnh, đầy bụng, nôn mửa. Cành tía tô có vị cay ngọt, có tác dụng an thai, chống nôn mửa, giảm đau, hen suyễn. Ngoài ra, với giá trị dinh dưỡng cao, giàu vitamin A, C, giàu hàm lượng Ca, Fe, và P… tía tô có tác dụng đẹp da. Lương y Đinh Công Bảy – Tổng thư ký Hội Dược liệu TP.HCM cho biết, tía tô tốt cho phế quản, phổi. Theo Đông y, phổi tốt sẽ giúp thần sắc tươi tắn, da hồng hào. Chính vì thế, nhiều người đã dùng tía tô như một phương thuốc làm đẹp da ít tốn kém, nhưng hiệu quả.

Ở Nhật Bản, nhiều người rất chuộng dùng trà tía tô để pha uống hàng ngày, hoặc dùng trà tía tô để tắm rửa bảo vệ da, dưỡng da tươi mịn, giảm trừ vết nhăn, vết nám, cải thiện khô ngứa da vì tía tô có tác dụng làm ẩm da, dịu da, tăng cường trao đổi chất.

Khi da bị mẩn ngứa do tiếp xúc ánh nắng mặt trời, do côn trùng… người ta vò lá tía tô vào chậu nước tắm và dùng bã xát trực tiếp vào da. Trong nha khoa, người ta dùng trà tía tô để súc miệng như một loại nước tẩy sạch răng miệng, làm thơm miệng.

Ngoài ra, theo kinh nghiệm dân gian, có thể dùng tía tô để chữa một số bệnh như:

Chữa cảm, ho hen
Cảm sốt bí mồ hôi, ho tức ngực:
Lá tía tô tươi 15g, 3 củ hành tươi cả rễ sắc nhỏ cho vào cháo nóng, ăn xong đắp cho ra mồ hôi. Lấy 20g lá tía tô tươi giã nát, cho nước sôi vào lọc lấy nước uống.

Cảm lạnh:
Một nắm lá tía tô nấuvới nước uống hoặc dùng lượng lớn lá tía tô nấu với nước để xông, khi xông để chân vào thau nước.
Cảm sốt, nhức đầu, nghẹt mũi:
Hạt tía tô 12g, vỏ quít 8g, 3 củ gấu tẩm gừng sao khô, cam thảo nam 10g, gừng tươi 3 lát sắc với nước uống nóng, 1lần/ngày. Uống xong đắp chăn cho ra mồ hôi.

Giải cảm: Xông + ăn cháo tía tô
Xông: Lấy lá tía tô cùng các lá thơm như kinh giới, hương nhu, lá sả, lá tre, … rửa sạch.

Đun nước sôi thì cho lá vào nồi – đậy kín và khi xông mở vung. Ta lấy ra một bát để uống trước hay sau khi xông.
Dùng nước vừa để xông và rửa. Xông xong lau khô mồ hôi cả người, đắp chăn nằm nghỉ.
Cần chú ý kẻo bỏng và chỉ xông cho người lớn ngồi trong chăn. Thận trọng với người già yếu và trẻ em.

Cháo: Lấy một nắm lá tía tô tươi, 2 củ hành và 3 lát gừng, thái nhỏ cho vào bát, đập một quả trứng gà rồi múc cháo hoa, trộn đều ăn nóng. Món này có thể giúp trừ được bệnh cảm.
Xông xong nghỉ một lúc, dậy ăn bát cháo giải cảm này là phương pháp giải cảm lạnh dân gian rất có hiệu nghiệm.

Thương hàn, ho hen:
1 nắm lá tía tô sắc nước uống dần là dứt cơn hen suyễn.

Người lớn hay có cơn hen:
Hạt tía tô 1 lạng, sao qua tán bột, đổ 2 bát nước vào quấy đều, lọc bỏ bã. Nấu cháo ăn lúc đói.

Trẻ em ho nhiều thở gấp, mặt tím tái:
Hạt tía tô 20g tán thành bột, hòa với nước đun sôi để còn âm ấm, lọc bỏ bã cho uống.
Cẩn thận hơn thì cho bột vào túi vải hãm vào nước sôi. Hoặc lấy bột này hòa vào cháo, hãm vào nước sôi hoặc hòa vào nước cơm cho trẻ uống.

Ho do phế hư hoặc đàm trắng đục dính, nặng ngực:
Hạt tía tô 90g sao thơm, tán bột, ngâm với 1lít rượu gạo ngon trong 10 ngày, chắt lấy nước trong bỏ bã.
Uống mỗi lần 15-30ml. Ngày uống 3 lần sáng, trưa, tối (nếu đờm vàng, cổ khô, miệng khát, môi đỏ thì không dùng).
Hoặc hạt tía tô, hạt củ cải, hạt cải bẹ số lượng bằng nhau nấu với nước, thêm vài lát gừng, uống lúc nguội.

An thai
Động thai:
Sắc cành lá cây tía tô để uống hoặc sắc lấy nước nấu cháo để ăn.

Có thai sắp sinh bị phù:
Cành, lá tía tô 80g, vỏ gừng tươi 30g, cho 3 bát nước đun sôi kỹ (đậy vung kín) lấy nước uống và xông. Công thức này cũng có tác dụng an thai.

Có thai cảm sốt:
Lá tía tô, kinh giới mỗi thứ một nắm sắc lấy nước uống, tiếp đó ăn cháo trứng gà nóng. Trứng gà đen tốt nhất.

Vú sưng:
Lá tía tô 1 nắm nấu nước nóng, đồng thời lấy 1 nắm lá tía tô giã nhuyễn đắp lên vú sưng.
Nôn mửa dữ dội khi có thai, động thai:
Cành tía tô 12g, sắn dây 12g. Sắc chung lấy nước uống.

Thiếu máu
Uống nước lá tía tô (30 lá xay nhuyễn). Để cho dễ uống, xay kèm vài quả táo, ít đường phèn. Nước này cũng có tác dụng an thai tuy có kém hơn cành tía tô.

Mụn cóc
Những hạt mụn cóc vô duyên mọc lung tung khắp người bạn, kể cả chân, tay, mặt mũi.
Để loại trừ nó thật đơn giản:

Dùng lá tía tô rửa sạch cộng vài hạt muối,  nghiền nhuyễn xoa sát trực tiếp vào mụn. Tốt nhất vào mỗi buổi tối khi bạn ngồi xem phim, bạn vừa xem phim vừa làm: mỗi khi khô nước bạn lại sát. Làm liên tục trong vòng một tuần bạn sẽ có tác dụng ngay, làm liên tục cho đến khi khỏi hết mụn.

Bị lở loét: dùng lá tía tô già ngâm nước, giã nát đắp lên chỗ lở.

Trúng độc hay dị ứng thuỷ sản
Lá tía tô tươi sắc nước uống nóng hoặc dùng lá tươi, giã nát vắt lấy nước uống, bã đắp chỗ bị dị ứng.
Để tránh rối loạn tiêu hóa, nên ăn kèm tía tô tươi trong bữa ăn có các loại thủy hải sản tanh lạnh. Đặc biệt bạn nên lưu ý không ăn lá tía tô với cá chép vì có thể sinh nhọt.

Bụng trướng
Lá tía tô rửa sạch giã nhuyễn vắt lấy nước cốt hoà với chút muối rồi uống một lần.

Chảy máu ngoài da
Dùng lá tía tô non, nhai nhuyễn đắp kín vết thương sau đó dùng lá tía tô khô hay tươi sao vàng, tán nhuyễn rắc lên vết thương.

Chữa táo bón ở người già suy nhược
Hạt tía tô, hạt me lượng bằng nhau, giã nhuyễn cho nước lắng, lấy nước nấu chín để uống. Hoặc hạt tía tô, hạt vừng đều 10 g, giã nhuyễn, cho nước để gạn lấy nước nấu cháo, dùng cả khi táo bón do ung thư ruột.

Ngâm chân
Dùng lượng lớn lá tía tô bỏ vào nồi nước đang sôi để sôi lại, đổ ra chậu, đậy bằng 1 cái rổ thưa, đặt 2 bàn chân lên xông. Khi nước nguội, cho 2 chân vào ngâm rửa… công hiệu vô cùng.

Tổng hợp

Bài khác nên xem

Giải Nobel

phuocthanh

Truyền thuyết chú cuội và Sự tích chị Hằng

phuocthanh

Tết Nguyên Tiêu và khai đàn Dược Sư

phuocthanh