Home » NHỚ VỀ MỘT VÌ SAO ĐÃ KHUẤT

NHỚ VỀ MỘT VÌ SAO ĐÃ KHUẤT

(Bài viết tưởng niệm Huý nhật lần thứ 3 cố trưởng lão Hoà thượng Thích Tuệ Sỹ viên tịch (12.10. Quý Mão- 12.10. Bính Ngọ)
NHỮNG BƯỚC CHÂN THIÊN LÝ ĐỘC HÀNH CỦA THẦY TUỆ SỸ.
Hầu hết công chúng và phật tử biết đến thầy Tuệ Sỹ là một bậc cao tăng thạc đức của Phật giáo, có thể có người biết thêm về thầy là một nhà nghiên cứu và giảng dạy Phật học rất uyên bác, nhiều người biết thầy đã là giáo sư và là Khoa trưởng phân khoa Phật học, viện đại học Vạn Hạnh, cũng nhiều người biết thầy là một dịch giả, nhà văn, nhà thơ với những vần thơ bay bổng, lãng mạn và đa nghĩa, với nhiều tầng ẩn dụ, có những câu thơ sống mãi với thời gian, cũng có thể có người biết thầy là một người chơi được nhiều nhạc cụ như piano, guitar, sáo trúc … rất hay, ngoài ra thầy còn là một nhà bình thơ thâm thúy và sâu sắc.
Hầu như ai cũng biết con đường tu hành của thầy gắn chặt với vận nước nổi trôi, đạo nghiệp của thầy dính liền với giáo dục Tăng, Ni và phật tử, bởi vậy hầu hết đều nghĩ rằng nơi chốn của thầy là giảng đường, là trong các thư phòng với những núi sách cao chất ngất. Ít ai biết thầy cũng từng là một du tăng với những bước chân âm thầm lặng lẽ suốt hàng trăm km, với tấm thân nhỏ bé “mình hạc xương mai”, một mình, một bóng cô độc trên dặm dài thiên lý nơi rừng sâu núi thẳm, nơi đèo heo hút gió “mưa lạnh đèo cao không cõi người”.
Theo lời kể của Hòa thượng Thái Hòa thì thầy đã thiên lý độc hành như thế từ Sài Gòn lên Bảo Lộc rồi về Nha Trang, một thân một mình, không đệ tử, không ai biết chẳng ai hay, hành trang chỉ là cái ba lô con cóc nhẹ tênh mang sau lưng, mệt đâu nghỉ đó, tối đâu ngủ đó, có đêm thầy treo võng ngoài cổng của một ngôi nhà, sáng ra ông bà chủ nhà tưởng người ăn xin mang ra một trăm ngàn rồi bảo thầy đi đi, có người bắt gặp thầy một thân, một mình nơi đèo vắng phía trước là một vùng hoang vu không nhà không cửa… Với thầy Hạnh Viên là trưởng tử của thầy, được xem như là người thân cận nhất của thầy vẫn không hề hay biết thầy đã đi rồi. Trong bài “Nối Gót Thiên Lý Độc Hành” thầy Hạnh Viên đã kể lại rằng: “Một buổi sáng cuối thu năm 2011, đang ngồi trong quán cà-phê sách ở Đà Lạt tôi nhận được mẩu tin của thầy gởi qua email, chỉ ngắn gọn mấy dòng:
… Tôi đi lang thang theo đám mây trôi, phương trời vô định. Bờ sông, hốc núi, đâu cũng là chỗ vùi thây. Một chút duyên còn ràng buộc thì còn có cơ hội ngộ, đời này hoặc đời sau
Thị ngạn am vô trụ xứ.
Thư được gởi đi từ chiều hôm trước, nghĩa là tối đó ông đã lang thang đâu đó ngoài bến xe, tìm một chuyến xe nào bất cứ, đi đến một nơi nào khả dĩ, không hẹn trước. Chuyến đi của ông thầy tu không chùa, không đệ tử, không cần nơi đến. Ra đi như vậy, ngoài những ẩn tình riêng chung, nhưng kỳ cùng nó là một thôi thúc, một bó buộc đã sẵn có tự bao giờ. Và trở về, cũng là một thôi thúc, bó buộc khác”.
Thầy đi như thế qua những phố thị , qua những vùng heo hút, làm bạn với lau lách ven rừng, với nắng chiều vàng vọt nơi cô thôn, hoặc ánh bình minh le lói nơi rừng thẳm. “Cỏ xanh và hoa lau trắng, màu trắng hoang mang cả trời cô lữ. Giữa dòng ngựa xe phố thị hay trước thảo nguyên xanh ngút ngàn, ở đâu cũng có lúc bất chợt cảm thấy lạc loài, thấy tháng ngày hư ảo, ta muốn đi tìm một cái gì đó khác, đo đếm xem khoảng cách bao xa giữa hai bờ mộng thực; có người đi trong chiều nắng quái, kẻ khác đi trong những giấc mộng khẽ khàng. Nhìn đám bụi mờ dưới bước chân đi, ta không biết đó là tha hương hay là cố quận” ( Nối Gót Thiên Lý Độc Hành-Hạnh Viên).
Có những lúc thầy ngủ lại nơi một ngôi miếu hoang, có những lúc đang độc hành trong đêm khuya khoắt, trời bổng đổ mưa, một mình một thân nơi đồng không mông quạnh thầy vẫn hồn nhiên.
“Chờ mưa tạnh ta trải trăng làm chiếu
Ngàn năm sau hoa trắng trổ trên đồi”.
Những năm tháng độc hành trên hành trình thiên lý thầy Tuệ Sỹ đã cảm hứng sáng tác 13 bài thơ mà nay được in thành tập Thiên Lý Độc Hành. 13 bài thơ ngắn như một vài nét chấm phá trên một bức tranh thủy mặc, đã khiến cho mọi người phải suy diễn để lần ra ra dấu vết hiếm hoi trên dặm dài độc hành của thầy. tôi đã trích một vài câu thơ để minh họa cuộc thiên lý độc hành của thầy nhưng thấy câu nào cũng hay, câu nào cũng có hàm chưa ý nghĩa riêng, nên thôi tôi đành chọn cách đăng lại toàn bộ 13 bài thơ của thầy để mọi người thưởng thức và chiêm nghiệm
1. Ta về một cõi tâm không
Vẫn nghe quá khứ ngập trong nắng tàn
Còn yêu một thuở đi hoang
Thu trong đáy mắt sao ngàn nửa khuya
2. Ta đi dẫm nắng bên đèo
Nghe đau hồn cỏ rủ theo bóng chiều
Nguyên sơ là dáng yêu kiều
Bỗng đâu đảo lộn tịch liên bến bờ
Còn đây góc núi trơ vơ
Nghìn năm ta mãi đứng chờ đỉnh cao
3. Bên đèo khuất miễu cô hồn
Lưng trời ảo ảnh chập chờn hoa đăng
Cây già bóng tối bò lan
Tôi ôm cỏ dại mơ màng chiêm bao
4. Đã mấy nghìn năm đợi mỏi mòn
Bóng người cô độc dẫm hoàng hôn
Bởi ta hồn đá phơi màu nắng
Ôm trọn bờ lau kín nỗi buồn
5. Từ thuở hồng hoang ta ở đâu
Quanh ta cây lá đã thay màu
Chợt nghe xao xuyến từng hơi thở
Thấp thoáng hồn ai trong khóm lau
6. Trên đỉnh đèo cao bát ngát trông
Rừng, mây, xanh, ngắt tạnh, vô cùng,
Từ ta trải áo đường mưa bụi
Tưởng thấy tiền thân trên bến không
7. Khi về ngả nón chào nhau
Bên đèo còn hẹn rừng lau đợi chờ
Trầm luân từ buổi ban sơ
Thân sau ta vẫn bơ vơ bụi đường
8. Bóng tối sập, mưa rừng tuôn thác đổ
Đường chênh vênh vách đá dọa nghiêng trời
Ta lầm lũi bóng ma tròn thế kỷ
Rủ nhau đi cùng tận cõi luân hồi
Khắp phố thị ngày xưa ta ruổi ngựa
Ngang qua đây ma quỷ khóc thành bầy
Lên hay xuống mắt mù theo nước lũ
Dẫm bàn chân lên cát sỏi cùng trôi
Rồi ngã xuống nghe suối tràn ngập máu
Thân là thân cỏ lá gập ghềnh xuôi
Chờ mưa tạnh ta trải trăng làm chiếu
Nghìn năm sau hoa trắng trổ trên đồi
9. Gởi lại tình yêu ngọn cỏ rừng
Tôi về phố thị bởi tình chung
Trao đời hương nhụy phơi hồn đá
Thăm thẳm mù khơi sương mấy từng
10. Một thời thân đá cuội
Nắng chảy dọc theo suối
Cọng lau già trầm ngâm
Hỏi người bao nhiêu tuổi
11. Bước đi nghe cỏ động
Đi mãi thành tâm không
Hun hút rừng như mộng
Tồn sinh rụng cánh hồng
12. Thân tiếp theo thân ngày tiếp ngày
Mù trông dư ảnh lá rừng bay
Dõi theo lối cũ bên triền đá
Sao vẫn còn in dấu lạc loài
13. Khi về anh nhớ cài quai nón
Mưa lạnh đèo cao không cõi người
(Tuệ Sỹ)
Chỉ có chừng đó thôi, ai hiểu sao thì hiểu, ngoài ra vẫn chỉ là màn sương hư ảo như có, như không, như chơi vơi giữa đôi bờ mộng-thực, tất cả đều mịt mù như đèn không hắt bóng, như những cơn mưa rừng đổ xuống con đường vắng xóa nhòa dấu chân của thầy mới đi qua. Hành giả thì im lặng trong chốn vô ngôn tịch mặc, Thị Nại am của thầy cũng chỉ là vô trụ xứ. Giờ đây thầy đã sinh vào cõi không vô biên xứ, như mây trắng ngàn năm bồng bềnh phiêu lãng không có chỗ dừng chân, thầy để lại cho hậu thế là phật tử và cả những người không phải phật tủ ngưỡng mộ thầy một khoảng lặng vô ngôn, vì hành tung của thầy là bất khả tư nghì…
Kết lại thì chỉ biết nói như thầy Hạnh Viên: “Mà Thiên Lý Độc Hành là gì? Đâu phải chỉ là một chuyến đi. Cuộc đi không có lúc khởi hành, không có nơi đến thì làm sao có sự kết thúc trở về”.
Tâm Lễ – Nguyễn Ngọc Luật

Bài khác nên xem

Liên đoàn HTr A Dục – Lộc Uyển GĐPT Xuyên Mộc đảnh lễ Giác linh TT Ân sư

nhuanphap

Ngành Nữ GĐPT Bình Thuận trở về trại trường GĐPTVN – 2021

Huệ Quang GĐPTVN

GĐPT Bà Rịa Vũng Tàu thi kết khóa bậc Định 8

Tâm Lễ