CỐ TRƯỞNG LÃO HOÀ THƯỢNG ĐẠO HIỆU thượng MINH hạ CHÂU
(1918 – 2012)
********
Hòa thượng họ Đinh, húy Văn Nam, sinh ngày 20 tháng 10 năm 1918 (Mậu Ngọ) tại làng Kim Thành (Quảng Nam); nguyên quán làng Kim Khê, Xã Nghi Long, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Thân phụ là cụ ông Đinh Văn Chấp và thân mẫu là cụ bà Lê Thị Đạt. Gia đình Hòa thượng có 11 người anh em, Hòa thượng là con trai thứ tư trong gia đình. Vốn sinh trưởng trong gia đình vọng tộc Nho gia, thân sinh của Hòa thượng đỗ tiến sĩ Hoàng Giáp năm 21 tuổi (khoa Quý Sửu 1913, niên hiệu Duy Tân thứ 7), nhờ ảnh hưởng sâu đậm nền giáo dục của cụ ông từ bé. Vì vậy, Hòa thượng rất cần mẫn đèn sách, chăm chỉ học hành, trí tuệ phát triển sớm.
Năm 1939, Hòa thượng đỗ bằng Cao đẳng Tiểu học Đông Dương; năm 1940 Hòa thượng đỗ Tú tài Toàn phần tại trường Khải Định – Huế (nay là trường Quốc Học); và cùng thời gian này, Ngài được bổ làm Thư ký tòa Khâm sứ, tỉnh Thừa Thiên. Sau một năm làm việc tại đây, Hòa thượng thấy nhiều bất công trong khâu xét xử, người dân bị xử ép oan sai mà sức mình không xoay chuyển gì được nên đã xin thôi việc.
Từ đó, Hòa thượng tham gia tích cực vào các phong trào thanh niên Phật giáo, những mong góp tài sức cho việc xây dựng xã hội lành mạnh, cũng như phát huy chánh pháp mà ngài tin tưởng. Cuối thập niên 1930 đến đầu thập niên 1940, Hòa thượng là một trong những người sáng lập Đoàn Phật học Đức dục và Gia đình Phật hóa phổ (tên cũ của Tổ chức Gia đình Phật tử Việt Nam sau này).
Đến năm 1946, nhân duyên học đạo đầy đủ, Ngài cầu pháp với Hòa thượng húy thượng Trừng hạ Thông, tự Chơn Thường hiệu Tịnh Khiết (Đức Đệ nhất Tăng thống GHPGVNTN) tại Tổ đình Tường Vân, thuộc làng Hạ I, xã Thủy Xuân, thành phố Huế và được Bổn sư ban cho pháp danh là Tâm Trí. Năm 1949 (Kỷ Sửu) Ngài được Hội đồng Thập sư đặc cách cho thọ Tam Đàn cụ túc và Hòa thượng Bổn sư ban cho pháp tự Minh Châu, pháp hiệu Viên Dung.
Sau khi đã nhập vào hàng Chúng trung tôn, Hòa thượng vẫn không ngừng sinh hoạt với Hội Phật học Trung phần, chuyên cần diễn giảng Phật pháp khắp các chùa Hội, hướng dẫn các thanh, thiếu niên của Gia đình Phật tử, đóng góp bài viết cho tạp chí Viên Âm, Từ Quang, Liên Hoa,… Chủ bút tạp chí Tư Tưởng Vạn Hạnh. Năm 1951, khi Hội thành lập trường Trung học Bồ Đề đầu tiên ở Huế thì Hòa thượng được mời giữ chức Hiệu trưởng.
Từ năm 1952 đến năm 1961, Hòa Thượng xuất dương du học và đậu bằng Tiến sĩ Pàli và Phật Học tại Đại Học Phật Giáo Nalanda, Ấn Độ. Sau 14 năm du học ở nước ngoài, Hòa Thượng trở lại quê nhà và giữ chức vụ Viện Trưởng Viện Đại Học Vạn Hạnh từ năm 1964 đến năm 1975, chuyên lo sự nghiệp giáo dục và phiên dịch Kinh Tạng Pàli, hầu đóng góp tích cực vào công cuộc đào tạo Tăng tài cho PGVN.
Sau năm 1975, Hòa Thượng sử dụng cơ sở Phân khoa Khoa Học Ứng Dụng tại Phú Nhuận thành lập Viện Phật Học Vạn Hạnh (1976). Những năm tiếp theo đó, Hòa thượng tham gia Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam (năm 1981), tâm nguyện của Hòa thượng luôn đặt nơi việc giáo dục, đào tạo nhân tài cho PGVN, nên đã tuần tự thành lập và đảm nhận làm Hiệu trưởng, Viện trưởng các Trường Cao Cấp Phật Học Việt Nam (1981) cơ sở I tại Hà Nội; Trường Cao Cấp Phật Học Việt Nam, cơ sở II tại Sài-gòn (1984); Viện Nghiên Cứu Phật Học VN (1989) và Hội Đồng Phiên Dịch Đại Tạng Kinh VN (1991).
Dù bận rộn nhiều công tác Phật sự Giáo hội và giáo dục Tăng Ni, Hòa Thượng vẫn dành thời gian nhất định để dịch thuật và biên soạn kinh sách để truyền bá lời Phật dạy. Tính đến nay có trên 30 tác phẩm do Hòa Thượng dịch và biên soạn, các tác phẩm và dịch phẩm chính gồm có:
* Những dịch phẩm, Kinh Tạng Pàli:
- Kinh Trung Bộ
- Kinh Tăng Chi Bộ
- Kinh Tiểu Bộ
- Kinh Trường Bộ
- Kinh Tương Ưng Bộ
a. Kinh Pháp Cú
b. Kinh Phật Tự Thuyết
c. Kinh Phật Thuyết Như Vậy
d. Kinh Tập
e. Trưởng Lão Tăng Kệ
f. Trưởng Lão Ni Kệ
g. Bổn Sanh (2 tập)
* Dịch từ Abhidhamma:
– Thắng Pháp Tập Yếu Luận (Abhidhamma Atthasangaha)
* Tác phẩm tiếng Anh của Hòa Thượng :
- Hsuan T’sang, The Pilgrim and Scholar(Huyền Trang nhà Chiêm bái và học giả – NS Trí Hải dịch ra Việt văn)
- Fa-Hsien, The Unassuming Pilgrim(Pháp Hiển nhà Chiêm bái khiêm tốn – NS Trí Hải dịch ra Việt văn)
- Milindapannha And Ngasenabhikhustra– A comparative study (Cư sĩ Nguyên Tâm – Trần Phương Lan dịch ra Việt văn)
- The Chinaese Madhyama gama and The Pli Majjhima Nikaya (A comparative study)– Luận án Tiến sĩ Phật học (NS Trí Hải dịch ra Việt văn)
- Some Teachings Of Lord Buddha On Peace, Harmony And Humadignity
✽ Sách viết bằng tiếng Việt:
- Phật pháp (đồng tác giả)
- Đường về xứ Phật (đồng tác giả)
- Những ngày và những lời dạy cuối cùng của đức Phật
- Đại thừa và sự liên hệ với Tiểu thừa (dịch)
- Sách dạy Pli
- Dàn bài Kinh Trung bộ (chưa in)
- Toát yếu Kinh Trường bộ (chưa in)
- Toát yếu Kinh Trung bộ (chưa in)
- Chữ Hiếu trong đạo Phật (đồng tác giả)
- Hành thiền
- Lịch sử đức Phật Thích ca
- Hãy tự mình thắp đuốc lên mà đi
- Chánh pháp và hạnh phúc
- Đạo đức Phật giáo và hạnh phúc con người (2002)
- Những mẫu chuyện đạo (2004)
- Đức Phật nhà đại giáo dục (2004)
- Đức Phật của chúng ta (2005)
- Mở từ mở ra, khổ đau khép lại (2006)
- Những gì đức Phật đã dạy (2007)
- Hiểu và hành Chánh pháp (2008)
- Chiến thắng ác ma (2009)
Trên đường phát triển nền Phật học VN, Hòa Thượng luôn chủ trương truyền bá tư tưởng Phật học của ba bộ phái Phật Giáo lớn: Thượng Tọa Bộ, Nhất Thiết Hữu Bộ và Đại Thừa, và thường nghĩ đến phần giáo lý Phật Giáo căn bản chung cho các bộ phái để thiết lập cơ sở thống nhất về mặt tư tưởng Phật học.
Vào lúc 9 giờ sáng ngày 01/9/2012, nhằm ngày 16/7 Nhâm Thìn, Ngài thâu thần tịch diệt tại Thiền viện Vạn Hạnh, trụ thế 95 năm, với 64 hạ lạp.
Cuộc đời và Đạo nghiệp của Ngài là tấm gương sáng của một bậc Cao Tăng Thạc Đức, hi hiến trọn đời mình cho sự nghiệp giáo dục Phật Giáo, dịch Kinh, viết sách, góp sức cho Pháp Luân thường chuyển, hoằng pháp lợi sanh, cho nhân sanh được an lành, hạnh phúc, hướng thượng, giải thoát. Sự ra đi của Ngài để lại bao nhiêu niềm kính tiếc của Phật giáo đồ trong nước lẫn hải ngoại.
Thành kính cầu nguyện Giác Linh Cố Hòa Thượng cao đăng Phật quốc và sớm hồi nhập Ta Bà, để tiếp tục công cuộc hoằng pháp lợi sinh.
Nam mô Từ Lâm Tế Chánh Tông, Tứ Thập Tam thế, Xuân Kinh Tường Vân Tổ Đình Trú Trì, Vạn Hạnh Thiền Viện Khai Sơn, húy thượng Tâm hạ Trí, tự Minh Châu, hiệu Viên Dung Trưởng Lão Hòa Thượng Giác Linh thùy từ chứng giám.
Môn Đồ Pháp Quyến
********
CỐ TRƯỞNG LÃO HOÀ THƯỢNG ĐẠO HIỆU thượng THANH hạ HUYỀN
(1945 – 2022)
Hoà Thượng người làng Trà Trì, xã Hải Xuân, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị. Thế danh là Lê Quang Thiện, sinh năm 1945. Thân phụ là cụ ông Lê Quang Thiếp, pháp danh Tâm Thừa, tự Thiện Lợi. Thân mẫu là cụ bà Nguyễn Thị Thiện, pháp danh là Chơn Quả, thọ tại gia Bồ-tát giới. Ngài sinh trong gia đình có 7 anh em gồm 4 trai, 3 gái. Hoà Thượng là người con trai út.
CHÍ NGUYỆN XUẤT GIA.
Do Hoà Thượng sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống lâu đời chánh tín Phật giáo. Được thân phụ tạo cơ duyên quy y đầu Phật với Hoà Thượng TRỪNG HOÁ – HƯNG DỤNG Trú trì chùa Phật học Quảng Trị từ ấu thời với Pháp danh là TÂM HIỀN. Và lại trong dòng họ huyết thống có nhiều vị xuất gia học Phật, nên chí nguyện xuất gia đã phát sinh trong lòng Hoà Thượng từ rất sớm.
Hoà Thượng được người anh trong tộc là cố Hoà Thượng THÍCH CHÁNH KẾ đưa vào chùa Hải Đức, Huế; tập sự xuất gia, tu học với Hoà Thượng THÍCH PHƯỚC HUỆ vào lúc năm 8 tuổi.
Sau đó, Ngài lại được Hoà Thượng THÍCH CHÁNH KẾ đưa vào chùa Linh Quang, Đà Lạt tu học với Hoà Thượng THÍCH MINH CẢNH và đã được Hoà Thượng THÍCH MINH CẢNH thế độ, dạy dỗ, hướng dẫn tu học thuần thục hai thời công phu và bốn cuốn tiểu luật cùng với những phép tắc, oai nghi của người xuất gia. Hoà Thượng đã được Hoà Thượng THÍCH MINH CẢNH – Trú trì chùa Linh Quang, Đà Lạt trao truyền Sa-di giới với Pháp tự là THANH HUYỀN. Sau đó, Ngài được cho theo học các lớp văn hoá phổ thông.
Năm 1965, Hoà Thượng được Hoà Thượng THÍCH MINH CẢNH gửi về Huế tu tập tại Phật học viện Báo Quốc.
Năm 1968, Hoà Thượng thọ Tỳ-kheo Bồ-tát giới tại Đại giới đàn Hải Đức tại Phật học viện Hải Đức, Nha Trang; do Hoà Thượng THÍCH TRÍ THỦ làm Đàn Chủ và Trưởng lão Hoà Thượng THÍCH TỊNH KHIẾT – Tăng Thống GHPGVNTN làm Hoà Thượng Đàn Đầu.
CÔNG HẠNH TU TẬP VÀ HOẰNG PHÁP.
Vốn có hạt giống lâu đời của Phật Pháp lại được sinh ra trong một gia đình có truyền thống Phật giáo Đại Thừa nên Hoà Thượng tu học rất tinh chuyên.
Hoà Thượng đã:
– Học Luật với Trưởng lão Hoà Thượng THÍCH ĐÔN HẬU tại chùa Linh Mụ, Huế.
– Học “Đồng Mông Chỉ Quán” với Trưởng lão Hoà Thượng THÍCH ĐÔN HẬU tại chùa Linh Quang, Huế.
– Học Lăng Nghiêm Trực Chỉ với Hoà Thượng THÍCH MẬT HIỂN tại chùa Trúc Lâm, Huế.
– Học kinh A Di Đà Sớ Sao, kinh Duy Ma Cật, kinh Pháp Hoa với Trưởng lão Hoà Thượng THÍCH ĐÔN HẬU tại Phật học viện Báo Quốc, Huế.
– Học Thành Duy Thức Luận với Hoà Thượng THÍCH THIỆN SIÊU Tổ đình Từ Đàm, Huế.
Hoà Thượng hành trì Pháp môn Tịnh Độ cộng với hạnh nguyện độ sinh nên đối với mọi công việc Phật sự, chư Tôn Đức giao trách nhiệm nào thì Hoà Thượng làm việc rất cần mẫn và hoàn tất một cách tốt đẹp.
Vào thập niên 70, Hoà Thượng đã từng đóng góp vào các công việc hoằng Pháp lợi sinh như sau:
– Giảng dạy và làm Giám học tại trường Bồ-đề Tây Lộc.
– Cố vấn Giáo Hạnh GĐPT Thừa Thiên.
– Đặc uỷ Thanh Niên GHPGNTN tỉnh Thừa Thiên.
– Quản trị chùa Thiên Minh, Huế.
– Tu học tại chùa Từ Đàm, Huế.
Vào những năm 90, Hoà Thượng vào tu học và hành đạo tại Tu viện Quảng Hương Già-lam, tiếp tục bản nguyện phụng sự Giáo Hội với tinh thần trong lòng Dân tộc, nhân loại. Hoà Thượng đã được chư Tôn Đức lãnh đạo Giáo Hội giao cho những trách nhiệm.
– Cố vấn Giáo hạnh GĐPT.VN.
– Chế bản vi tính để khắc phim bộ Phật Quang Đại Từ Điển do Trưởng lão Hoà Thượng THÍCH QUẢNG ĐỘ dịch.
– Tổng Vụ Trưởng Tổng vụ Thanh Niên.
– Trưởng Ban Giáo Giới GĐPT.VN.
– Chánh Thư ký Hội đồng Tăng-già Bản Thệ.
– Phó Thượng Thủ Hội đồng Tăng-già Bản Thệ.
– Chứng minh các Đại hội GĐPT VN trên Thế Giới, tại Băng Cốc.
– Giáo Thọ sư các Giới đàn tại chùa Phật Ân và Tổ đình Bửu Lâm, tỉnh Đồng Nai.
– Giới sư các Giới đàn trao truyền Thập thiện và Bồ-tát giới cho các Huynh Trưởng Đoàn sinh GĐPT VN tại Tu viện Quảng Hương Già-lam, chùa Pháp Vân, Băng Cốc – Thái Lan, v.v
– Khai sơn chùa Liễu Quán ở Củ Chi.
– Đứng ra kêu gọi và trùng tu chùa Liên Trì tại quê hương và góp phần xây dựng, trùng tu chùa Sắc tứ Tịnh Quang thuộc tỉnh Quảng Trị cùng với chư Tôn Đức đồng hương.
NHIẾP HOÁ ĐỘ CHÚNG.
Hoà Thượng chỉ có một vị đệ tử xuất gia là Hoà Thượng THÍCH TỊNH QUANG hiện tu học và làm Phật sự tại chùa Khuôn Việt, Pari, Pháp Quốc.
NHỮNG NGÀY CUỐI CÙNG.
Có sinh ắt có diệt
Có đến ắt có đi
Có hợp ắt có tan.
Hoà Thượng đã có linh cảm là mình sẽ xả bỏ báo thân trong những ngày không xa. Cho nên, Ngài rất tinh cần theo chúng lễ bái vào những thời công phu khuya, tối với đại chúng.
Trong những ngày sau cùng, Hoà Thượng có bệnh duyên viêm phổi nặng, được Hoà Thượng THÍCH NGUYÊN GIÁC – Trú trì Tu viện Quảng Hương Già-lam và Tăng chúng bản viện chăm sóc chu đáo trong những ngày điều trị tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định. Rồi sau đó đưa về Quảng Hương Già-lam hết lòng chăm sóc và phụng dưỡng.
Tại đây, Hoà Thượng THÍCH NGUYÊN GIÁC và Đại Chúng tụng kinh A Di Đà cho đến phần: “chư Phật các phương hộ niệm”; thì ngay khi ấy, Hoà Thượng đã thuận thế vô thường, xả bỏ báo thân một cách nhẹ nhàng để về với Đức Phật vào lúc 05h00 ngày 19 tháng 07 năm Nhâm Dần (nhằm ngày 16/08/2022) hưởng thọ 78 tuổi đời và 54 hạ lạp.
Hoà Thượng đã tuỳ duyên xả bỏ báo thân đi về với Phật để tiếp tục bản nguyện của mình dưới một hình thức khác, trong một cảnh giới khác. Nhưng ở nơi thế giới này, hàng đệ tử mất đi một bậc Thầy thương quý; các Pháp lữ vắng bóng thiện tri thức đồng hạnh, đồng nguyện; Tu viện Quảng Hương Già-lam trống vắng một thành viên Trưởng lão; Hội đồng Tăng-già Bản Thệ mất đi một bậc Tôn đức nhiệt thành; Tổ chức GĐPT mất đi một bậc Thầy suốt đời tận tuỵ hy sinh, hy hiến, cố vấn cho tổ chức Gia đình áo Lam.
Tang lễ được Ban Quản trị và Tăng chúng bản viện tổ chức một cách trang trọng và thanh tịnh tại Tu viện Quảng Hương Già-lam. Đồng thời, được chư Tôn đức Hội đồng Tăng-già Bản Thệ Chứng minh, hộ niệm, phúng điếu, phân ưu trực tiếp hoặc là gián tiếp; và sự yểm trợ của BHD TƯ GĐPT VN và Huynh Trưởng các Đơn vị trực thuộc khiến cho Môn đồ Pháp quyến chúng con vô cùng cảm động và ấm lòng.
Sau khi tiễn đưa linh cửu Hoà Thượng đến nơi Trà tỳ, linh cốt sẽ được tôn trí tạm thời tại tháp Tam Bảo Tu viện Quảng Hương Già-lam cho đến khi xây xong tháp Phổ Đồng tại chùa Liễu Quán nơi Hoà Thượng khai sơn sẽ thỉnh linh cốt của Ngài về tôn thờ tại bảo tháp.
Nay trước linh đài, đệ tử chúng con kính ghi đôi dòng tiểu sử để tưởng niệm Ân sư. Nếu có điều gì chưa chuẩn xác, kính mong Giác linh Ngài từ bi hoan hỷ và mẫn giám.
Nam mô Từ Lâm Tế chánh tông, Tứ thập tam thế, Khai sơn Liễu Quán tự, Huý thượng TÂM hạ HIỀN, Tự THANH HUYỀN Trưởng lão Hoà Thượng Tôn sư tân viên tịch phù thuỳ chứng giám.
[Môn đồ Pháp quyến phụng soạn]
